Gotowy, sprawdzony materiał — bez konta i bez opłat. Poniżej rozwiązania krok po kroku, ćwiczenia i quiz.
Zadania z rozwiązaniem krok po kroku
Zadanie 1
Do tematu „Czy warto pomagać innym?” napisz tezę i plan trzech akapitów rozwinięcia.
TEZA to zdanie oznajmujące, które można obronić — nie pytanie i nie „to zależy”. Teza: Warto pomagać innym, ponieważ pomoc zmienia na lepsze zarówno tego, kto ją otrzymuje, jak i tego, kto jej udziela.
AKAPIT 1 — argument z lektury. Wybieramy tekst, który znamy dokładnie, i podajemy konkretne wydarzenie. Argument: pomoc daje siłę do przetrwania. Przykład: „Kamienie na szaniec” — przyjaciele organizują akcję odbicia Rudego z rąk gestapo.
AKAPIT 2 — drugi argument z innego tekstu, żeby nie powtarzać tego samego źródła. Argument: pomoc zmienia tego, kto pomaga. Przykład: „Opowieść wigilijna” — Scrooge odzyskuje radość życia dopiero wtedy, gdy zaczyna pomagać rodzinie Cratchitów.
AKAPIT 3 — argument z życia, doświadczenia społecznego lub historii. Argument: pomoc buduje wspólnotę. Przykład: wolontariat i zbiórki, w których nawet drobne wpłaty wielu osób dają realny efekt.
ZAKOŃCZENIE — potwierdzenie tezy INNYMI SŁOWAMI niż we wstępie, bez wprowadzania nowych argumentów. Podsumowanie: przytoczone przykłady pokazują, że pomaganie jest opłacalne dla obu stron.
Wynik: Teza + trzy akapity, każdy z jednym argumentem i jednym konkretnym przykładem + zakończenie potwierdzające tezę.
Zadanie 2
Rozwiń podany argument w pełny akapit według schematu. Argument: „Przyjaźń pomaga przetrwać trudne chwile.”
ZDANIE 1 — sformułowanie argumentu wprost, bez wstępu i ozdobników. Przyjaźń pomaga przetrwać najtrudniejsze chwile.
ZDANIE 2 — wprowadzenie przykładu z tytułem i autorem. Potwierdzają to losy bohaterów „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego.
ZDANIA 3–4 — KONKRET z tekstu: co dokładnie się dzieje. To tu zdobywa się punkty, bo dowodzi znajomości lektury. Gdy Rudy trafia w ręce gestapo, Zośka i pozostali przyjaciele nie zostawiają go samego — organizują akcję pod Arsenałem, ryzykując własne życie.
ZDANIE 5 — WNIOSEK wiążący przykład z argumentem. Bez niego przykład zostaje streszczeniem. Ich postawa dowodzi, że prawdziwa przyjaźń daje odwagę do działania nawet wtedy, gdy sytuacja wydaje się beznadziejna.
Wynik: Akapit według schematu: argument → przykład (tytuł i autor) → konkret z tekstu → wniosek wiążący przykład z argumentem.
Zadanie 3
Wskaż i nazwij środki stylistyczne w wersie: „Litwo, Ojczyzno moja! ty jesteś jak zdrowie.”
„Litwo, Ojczyzno moja!” — bezpośredni zwrot do nieożywionego adresata z wykrzyknieniem. APOSTROFA
„ty jesteś jak zdrowie” — zestawienie dwóch rzeczy przy pomocy słowa „jak”. PORÓWNANIE
Zwracanie się do ojczyzny jak do osoby („ty jesteś”) nadaje jej cechy istoty żywej. PERSONIFIKACJA (uosobienie)
FUNKCJA — nie wystarczy nazwać, trzeba powiedzieć PO CO. Apostrofa podnosi ton wypowiedzi, porównanie ze zdrowiem tłumaczy, że wartość ojczyzny docenia się dopiero po jej utracie.
Wynik: Apostrofa, porównanie i personifikacja; razem budują podniosły ton i wyjaśniają tęsknotę za utraconą ojczyzną.
Wzory i reguły
Kompozycja rozprawki
WSTĘP (teza) → ROZWINIĘCIE (3 akapity, po jednym argumencie) → ZAKOŃCZENIE (potwierdzenie tezy) — Każdy akapit rozwinięcia = jeden argument + jeden przykład + wniosek. Zakończenie nie wprowadza nowych argumentów.
Schemat akapitu argumentacyjnego
argument → tytuł i autor → konkret z tekstu → wniosek — Cztery elementy, każdy w osobnym zdaniu (konkret może zająć dwa). Ten schemat pilnuje, żeby akapit nie zamienił się w streszczenie.
Sformułowania łączące akapity
Po pierwsze… · Kolejnym argumentem jest… · Warto również zauważyć, że… · Podsumowując… — Wyrażenia porządkujące tok wywodu; pokazują egzaminatorowi strukturę pracy.
Najważniejsze środki stylistyczne
epitet (określenie) · porównanie (jak, niczym) · metafora (przenośnia) · personifikacja (ożywienie) · apostrofa (zwrot do adresata) · anafora (powtórzenie na początku wersów) · onomatopeja (dźwiękonaśladowczość) — Nazwa → rozpoznanie → funkcja. Zawsze wyjaśniaj, co środek wnosi do tekstu.
Definicje
Rozprawka
Forma wypowiedzi pisemnej, w której autor formułuje tezę i udowadnia ją argumentami popartymi przykładami.
Składa się z trzech części: • WSTĘP — wprowadzenie tematu i sformułowanie tezy; • ROZWINIĘCIE — kolejne akapity, w każdym jeden argument z przykładem i wnioskiem; • ZAKOŃCZENIE — potwierdzenie tezy innymi słowami, bez nowych argumentów.
Rozprawka wymaga stylu oficjalnego i logicznego uporządkowania — ocenia się nie tylko treść, ale i kompozycję.
Argument
Powód uzasadniający tezę — odpowiedź na pytanie „dlaczego to prawda”. Argument jest twierdzeniem ogólnym i sam w sobie nie odwołuje się do konkretnego tekstu.
Aby argument zadziałał, potrzebuje PRZYKŁADU (konkretu z lektury, historii lub doświadczenia) oraz WNIOSKU, który jawnie wiąże przykład z tezą.
Sam przykład bez argumentu to streszczenie; sam argument bez przykładu to gołosłowne twierdzenie.
Metafora (przenośnia)
Zestawienie wyrazów, które nadaje im nowe, niedosłowne znaczenie. W odróżnieniu od porównania nie używa słów „jak”, „niczym”, „niby”.
Metafora nie opisuje świata dosłownie — buduje obraz, który czytelnik ma odczytać. Dlatego przy omawianiu zawsze podaje się, CO metafora oznacza w danym tekście.
Typowe pułapki
Teza sformułowana jako pytanie: „Czy warto pomagać innym?”. Jak uniknąć: Teza musi być zdaniem OZNAJMUJĄCYM. Pytanie z tematu zamień na odpowiedź: „Warto pomagać innym, ponieważ…”.
Streszczanie lektury zamiast argumentowania. Jak uniknąć: Po każdym przykładzie dopisz zdanie „Ten przykład pokazuje, że…”. Jeśli nie da się go napisać, przykład nie pasuje do argumentu.
Wprowadzanie nowego argumentu w zakończeniu. Jak uniknąć: Zakończenie ma tylko potwierdzić tezę innymi słowami. Nowy argument = nowy akapit w rozwinięciu albo nic.
Brak akapitów — praca jako jeden blok tekstu. Jak uniknąć: Jeden argument = jeden akapit. Zaplanuj je na brudno, zanim zaczniesz pisać: wstęp, trzy akapity, zakończenie.
Potocyzmy i zwroty typu „moim zdaniem to jest mega ważne”. Jak uniknąć: Rozprawka wymaga stylu oficjalnego. Zamiast „mega ważne” — „szczególnie istotne”; zamiast „myślę, że” — „można stwierdzić, że”.
Powtarzanie tego samego przykładu w kilku akapitach. Jak uniknąć: Każdy argument potrzebuje INNEGO źródła. Zaplanuj przykłady z góry: dwa z lektur, jeden z historii, filmu albo doświadczenia społecznego.
Nazwanie środka stylistycznego bez podania funkcji. Jak uniknąć: Zawsze dopisuj: „dzięki temu…”. Nazwa bez funkcji to połowa odpowiedzi i połowa punktów.
Słowniczek
Teza
Zdanie oznajmujące, którego prawdziwości dowodzi rozprawka.
Hipoteza
Przypuszczenie, które autor dopiero zamierza sprawdzić.
Argument
Powód uzasadniający tezę.
Kontrargument
Powód przemawiający przeciw tezie; można go przywołać, by go obalić.
Akapit
Wyodrębniona część tekstu poświęcona jednej myśli.
Epitet
Określenie rzeczownika, najczęściej przymiotnik: „srebrny księżyc”.
Porównanie
Zestawienie dwóch rzeczy przez „jak”, „niczym”, „niby”.
Metafora
Przenośnia — zestawienie nadające wyrazom nowe znaczenie.
Personifikacja
Nadanie rzeczom lub zjawiskom cech ludzkich.
Apostrofa
Bezpośredni, uroczysty zwrot do adresata.
Anafora
Powtórzenie tego samego wyrazu na początku kolejnych wersów lub zdań.
Otworzy się gotowy materiał: rozwiązania, ćwiczenia i quiz. Potem spróbuj sam.
Twoje zadanie
Na komputerze możesz też przeciągnąć zdjęcie albo wkleić je ze schowka. Tekst wpisz poniżej.
Analizuję zadania…
Tu zbiorą się Twoje postępy
Rozwiąż pierwszy quiz albo ćwiczenie — pojawi się dziennik, historia i to, co warto powtórzyć.
Koszty
Historia zapytań
Szacunek na podstawie liczby tokenów i cennika Anthropic. Faktyczne koszty sprawdź w konsoli Anthropic.
Historia zadań
Zapisane lokalnie w przeglądarce. Kliknij „Otwórz”, aby wczytać gotowe materiały bez ponownego pytania (bez kosztu).
Postępy w ćwiczeniach
Zapisywane lokalnie w przeglądarce. Na tej podstawie działa przycisk „Trenuj słabe punkty” w zakładce Egzamin / Kartkówka.
Historia ćwiczeń
Czas liczymy jako czas aktywny: przerwa dłuższa niż 3 minuty nie jest wliczana,
więc odejście od komputera nie zawyża wyniku. Trzymamy ostatnie 400 sesji — lokalnie,
a po zalogowaniu także na koncie.
Ćwicz
Wszystko liczy się w przeglądarce — działa bez internetu i nic nie kosztuje.
Spokój i odporność na stres
Dwie rzeczy naraz: skrzynka spokoju (oddech, uziemienie, plan na pustkę
w głowie) i trening odporności — krótkie zestawy łatwych rachunków
w warunkach, które stopniowo robią się bardziej „sprawdzianowe”. Chodzi o to, żeby zegar
i presja przestały być czymś nowym dopiero w szkole. Wyjść można w każdej chwili,
a wyniki nie wchodzą do żadnych statystyk ani ocen.
To ćwiczenie samoregulacji, nie terapia i nie diagnoza. Jeśli stres przy
matematyce oznacza unikanie szkoły, płacz, bóle brzucha albo napady paniki — to sygnał do
rozmowy z psychologiem szkolnym lub specjalistą, a nie do trenowania w aplikacji.
Słówka — fiszki z powtórkami
Wklej listę słówek (albo weź gotowy zestaw) i ćwicz w trzech trybach. Aplikacja sama pilnuje,
kiedy pokazać słówko ponownie: trafione wraca coraz rzadziej, pomylone — jutro.
Powtórki liczą się lokalnie, bez kosztów API.
Mapa — znajdź rzekę, miasto, państwo
Sześć zestawów: rzeki, miasta wojewódzkie i jeziora Polski, sąsiedzi, państwa i stolice Europy.
Dwa tryby: wskazujesz na mapie albo nazywasz zaznaczony obiekt.
Mapy pochodzą z Natural Earth (domena publiczna) i są zaszyte w aplikacji — działają offline.
Trening rytmu — wystukaj do metronomu
Jedyne ćwiczenie, którego nie da się rozwiązać na kartce. Wybierz rytm, ustaw tempo
i wystukaj go razem z metronomem. Tryb bez pomocy wizualnych uczy czytania
zapisu — z pomocami łatwiej złapać koordynację.
Informatyka — programowanie i bazy danych
Wszystko liczy się w przeglądarce: własny pseudojęzyk po polsku
z panelem debugowania, prawdziwa baza SQL z wykresami i mini-sklepem, robot na siatce
i gra w wieże, w której programujesz obie strony. Bez klucza API i bez kosztów.
Konto
Kopia danych
Profil, dziennik ćwiczeń, historia materiałów i ustawienia siedzą w tej przeglądarce.
Wyczyszczenie danych witryny kasuje je bezpowrotnie — zrób kopię, zanim to się stanie.
Materiał wygenerowany przez AI — może zawierać błędy.